Merhaba sevgili Artado Topluluğu!
Web’i keşfetmek için yeni ve yenilikçi bir yol üzerinde çalışıyoruz. Bu yazıda, bir süredir üzerine düşündüğümüz bir fikri sunacağız. Bu modele Keşif Modu adını veriyoruz. Bu modu Artado’da varsayılan arama yöntemi hâline getirmeyi planlıyoruz; ancak kullanıcılara klasik arama deneyimine geri dönme seçeneğini de sunacağız. Bu mod daha çok araştırma odaklıdır ve Artado’nun bir arama motoru olarak gitmek istediği yönü yansıtmaktadır.
Neden?
Peki, neden? Neden yeni bir arama yolu bulmaya çalışıyoruz? Neden Artado daha araştırma odaklı bir yola giriyor? Öncelikle, modern arama motorlarının geldiği noktayı beğenmiyoruz. Sonuçlar spam, dolandırıcılık ve yapay zekâ kaynaklı içeriklerle dolu. Diğer büyük arama motorları bu sorunu yapay zekâ özetleriyle çözmeye çalışıyor, ancak biz bunu da beğenmiyoruz. Yapay zekâ özetleri, kendi bilgi kaynağı olan web’i öldürüyor. Bunlara sıfır tıklamalı aramalar deniyor. Arama motoru ya da yapay zekâ aracısı, bir web sitesinden “çalınmış” bilgiyi doğrudan kendi sitesi ya da uygulaması içinde kullanıcıya sunuyor. Böylece bilginin asıl kaynağı olan, emeği veren ve bu bilgiyi kamuya sunan kişi ya da kurum hiçbir trafik ve gelir elde edemiyor. Bu durum web’i öldürüyor ve tekeller yaratıyor. Bu, takip etmek istediğimiz bir yön değil. Evet, kullanıcılar cevaplara hızlıca ulaşabiliyor; ancak aynı zamanda tek bir bilgi kaynağına bağımlı hâle geliyorlar ve bunun ne kadar tehlikeli olabileceğini hepimiz biliyoruz: yanlış bilgi, dezenformasyon, propaganda… Bilgiyi kontrol eden, her şeyi kontrol eder. Bu nedenlerle tekelleşmeye karşıyız. Bilginin federatif olmasını ve onu dünyaya sunanlardan koparılmamasını istiyoruz.
Keşif Modu Nasıl Çalışır?
Artado’nun Keşif Modu, arama sonuçlarını kategorize etmeyi ve kullanıcıya düzenli bir şekilde sunmayı amaçlar. Özellikle belirsiz ve araştırma odaklı sorgular için tasarlanmıştır; çünkü düz ve sıralı bir sonuç listesi çoğu zaman kullanıcı niyetini yansıtmakta yetersiz kalır. Fikir basittir: kullanıcı bir sorgu girer ve Artado Search bu sorguyu dil modelleri kullanarak analiz eder ve sorgunun niyetini çıkarır. Niyetten kastımız, sorgunun genel amacıdır (örneğin bilgilendirici, yönlendirici, işlemsel). Ardından, bu niyete göre sonuçlar önceden belirlenmiş gruplara ayrılır. Bu gruplara Boyutlar adını veriyoruz. Örnek boyutlar; Akademik, Haber, Politika, Eğlence, Alışveriş vb.dir. Boyut, niyete göre otomatik olarak seçilir; ancak kullanıcı diğer boyutlardaki sonuçları da görebilir. Daha sonra Kategoriler adı verilen alt gruplar bulunur. Örneğin Akademik boyutu için; Kuramsal, Metodolojik, Vaka Çalışmaları, Literatür Taramaları, Güncel Durum Çalışmaları gibi kategoriler olabilir. Bir sonuç birden fazla kategoride yer alabilir; ancak aynı sonucun farklı boyutlarda yer alması yaygın değildir. Son organizasyon katmanı olarak, her kategori içindeki sonuçlar ortak anahtar kelimelere göre anahtar kelime kümeleri hâlinde gruplanır. Bu, kullanıcıların alt temaları hızlıca fark etmelerini ve tekrarları azaltmalarını sağlar.
Katmanların nasıl çalıştığına bir örnek:
Sorgu: dil reformu
Niyet: Bilgilendirici
Boyut: Akademik
Kategori: Kuramsal
- Anahtar kelime kümeleri
Kategori: Metodolojik
- Anahtar kelime kümeleri
Kategori: Vaka Çalışmaları
- Anahtar kelime kümeleri
Kategori: Literatür Taramaları
- Anahtar kelime kümeleri
Keşif Modu şu anda kural tabanlı bir sistem olarak tasarlanmıştır. Bu bilinçli bir tercihtir; çünkü modeli şeffaf, yorumlanabilir ve geliştirilmesi kolay tutmak istiyoruz. Gelecekte, kavramsal model doğrulandıktan sonra makine öğrenmesi tabanlı yöntemlerle denemeler yapmayı planlıyoruz.
Bu hâliyle hâlâ deneysel bir modeldir ve topluluğumuzdan geri bildirim ve eleştiriye açığız. Bu modelin tek başına amacımıza ulaşmak için yeterli olmayabileceğinin farkındayız. Bu yüzden önerilere açığız. Amacımız insan yargısının yerini otomasyonla almak değil, onu daha iyi bir yapı ile desteklemektir.
Orijinal metin: https://artado.xyz/blog/explore-mode-a-proposal-for-a-better-search-experience/
Bir yanıt yazın