Linux ve FOSS Bülteni
Linux ve FOSS Haberleri
Selamlar, haftada bir forumda okuduğum haberleri derleyip Linux ve FOSS Haberleri adı altında paylaşmayı düşünüyorum. Umarım memnun kalırsınız.
Linux 7.1 İçin “NTFS Dirilişi” Gerçekleşti
Linux 7.1 ile birlikte yeni bir NTFS sürücüsü çekirdeğe entegre edildi. Linus Torvalds’ın “NTFS dirilişi” olarak nitelendirdiği bu gelişme, mevcut Paragon NTFS3 sürücüsünün eksikliklerini ve eski salt okunur NTFS sürücüsünün sınırlamalarını gidermeyi hedefliyor.
KDE Plasma 6.7, Wayland Oturum Yönetimi ve Diğer Yeniliklerle Geliyor
KDE Plasma 6.7, Avusturya’nın Graz kentinde düzenlenen bir geliştirici sprinti sayesinde pek çok yeni özellik kazandı. Sprint nedeniyle “This Week In Plasma” bülteni geçen hafta yayımlanamadı; dolayısıyla yeni sayı, iki haftanın değişikliklerini bir arada sunuyor.
Whisper Tabanlı Bu Uygulama ile Linux’ta Sesle Yazın
Speed of Sound, Linux için geliştirilmiş yeni bir sesten metne dönüştürme uygulaması. OpenAI’ın Whisper modelini kullanan uygulama, odaklanılmış herhangi bir metin alanına sesle yazı girişi yapılmasına olanak tanıyor. Çok dilli destek sunan uygulama; GNOME, KDE, X11 ve Wayland ortamlarının tamamında çalışıyor.
Ses işleme tamamen yerel olarak gerçekleştiriliyor, yani ses kaydı hiçbir sunucuya gönderilmiyor. Uygulama; Flathub, Snap Store, AppImage, .deb ve .rpm paketleri aracılığıyla indirilebiliyor.
2026 Debian Proje Lideri Sruthi Chandran Oldu
Sruthi Chandran, bu yılki seçimlerde rakipsiz kalarak yeni Debian Proje Lideri (DPL) seçildi.
GIMP 3.2.4; Metin, Kırpma, PDF ve PSD İyileştirmeleriyle Çıktı
GIMP 3.2.4 sürümü yayımlandı. Bu güncellemeyle birlikte metin ve kırpma araçları ile PDF dışa aktarma ve PSD içe aktarma işlevlerinde çeşitli iyileştirmeler yapıldı.
CachyOS, Linux 7.0 Çekirdeğini Ek Performans Ayarlarıyla Sundu
Linus Torvalds birkaç gün önce Linux 7.0 çekirdeğini duyurdu. Önizleme sürümlerinde normalden fazla hata düzeltmesi bulunmasına karşın Torvalds, değişikliklerin yeni sürümün yayımlanmasını geciktirecek boyutta olmadığını belirtti. CachyOS ise bu yeni çekirdeği kendi ek performans yamalarıyla harmanlayarak kullanıcılarına sundu.
LXQt 2.4, Wayland Düzeltmeleri ve İyileştirmeleriyle Yayımlandı
LXQt 2.4 masaüstü ortamı yayımlandı. Bu sürüm, yakın zamanda çıkan GNOME 50 ve KDE Plasma 6.6’nın ardından birçok Wayland düzeltmesi ve iyileştirmesi getiriyor.
- Kaynak: Phoronix - LXQt 2.4 Released
JFS Dosya Sistemi Linux 7.1 ile Veri Bütünlüğü Güncellemesi Aldı
Linux’ta ext4, Btrfs ve XFS gibi çok daha gelişmiş dosya sistemleri varken JFS tarafında bir değişiklik görmek artık oldukça nadir. Yine de JFS sürücüsü, Linux 7.1 kapsamında veri bütünlüğüne yönelik birkaç düzeltme aldı.
- Kaynak: Phoronix - Linux 7.1 JFS
Firefox 150: Linux Emoji Seçici, PDF Sayfa Sıralama ve Daha Fazlası
Firefox 150 yayımlandı. Bu sürümde geçen ay eklenen Bölünmüş Görünüm özelliği genişletildi; artık bir bağlantıya sağ tıklayarak doğrudan bölünmüş görünümde açmak mümkün. Bunun yanı sıra birden fazla sekmenin URL’si tek seferde kopyalanabiliyor.
PDF düzenleyicisine sayfa yeniden sıralama, kopyalama ve silme desteği eklendi. Linux’ta yerel GTK emoji seçici artık Ctrl + . kısayoluyla kullanılabiliyor.
Linux 7.1 İçin Bellek Yönetimi İyileştirmeleri Çekirdeğe Eklendi
Andrew Morton, Linux 7.1 için çeşitli bellek yönetimi (MM) yamalarını ana dala gönderdi. Bir sonraki çekirdek sürümü, özellikle son dönemde yükselen RAM fiyatları göz önünde bulundurulduğunda oldukça kullanışlı olabilecek bir dizi bellek optimizasyonu içeriyor.
- Kaynak: Phoronix - Linux 7.1 MM
GNU Coreutils 9.11: cat Komutu 15 Kata Kadar Hızlandı
GNU Coreutils 9.11 yayımlandı. Bu sürümde wc komutu birkaç kat, cat komutu ise 15 kata kadar daha hızlı çalışabiliyor. Rust tabanlı uutils coreutils projesinin yanı sıra GNU tarafının da performans iyileştirmelerine büyük ölçüde odaklandığı görülüyor.
- Kaynak: Phoronix - GNU Coreutils 9.11
Raspberry Pi, Yönlendiricinin Göremediği Cihazları Yakaladı
Bir kullanıcı, çok sayıda ESP32 projesi üzerinde çalışırken cihazların kapalı olmasına rağmen yönlendirici panelinde bağlı görünmeye devam ettiğini fark etti. Raspberry Pi üzerinde çalıştırdığı ağ tarama araçlarının, yönlendiricisinin göremediği bağlantıları tespit etmesi üzerine kullanıcı yönlendirici tanılama araçlarına olan güvenini sorgulamaya başladı.
NTFS3 Sürücüsü de Linux 7.1 İçin Güncellendi
Yeni NTFS sürücüsü Linux 7.1’e eklenirken, Paragon Software tarafından bağışlanan NTFS3 sürücüsü de çekirdekte kalmaya devam ediyor. Bugün bu mevcut sürücü için de çeşitli düzeltmeler ve küçük iyileştirmeler ana dala alındı.
- Kaynak: Phoronix - NTFS3 Linux 7.1
Archinstall 4.3, Ek Yazı Tipi Kurulumu Desteğiyle Geldi
Arch Linux için geliştirilen metin tabanlı kurulum aracı Archinstall 4.3 yayımlandı. Bu sürüm, kurulum sırasında ek yazı tiplerinin yüklenmesine olanak tanıyan yeni bir özellik ve çeşitli hata düzeltmeleri içeriyor.
